Governance

TNWSB Constitution

The Riyan — the society’s governing document. Read the full text below or download a copy to keep.

9th EditionPrinted 20 June 202521 articles

Purpose & identity

Why TNWSB exists and how it serves Tangkhuls in Bengaluru.

Membership

Who belongs, how members join, and community responsibilities.

Leadership

Offices, elections, and how the committee is accountable.

Welfare

Support, discipline, and the principles that guide our work.

Tangkhul Naga Welfare Society Bengaluru

Riyan

9th EditionPrinted 20 June 2025

9th revision committee

  • Lovejoy MahungNgahotme
  • Ningreithem KashungMipha
  • Yuikan ShirikMipha
  • Shangreiphao MuivahMipha
  • Sothing A CMipha
  • Ramnganing N KMipha
  • Macven ChamroyEx-Officio

Preamble

Riyan Ngayung (Preamble)

Bengaluruli kapam Tãngkhulnao ithum sak-kha sãda phãkhamei mirin-chuikhamei wortamrin, mathãkhamei lansinrin, ngachamthamkahai yaruirin, chingrikahai leingakrin; ãwo-ãyina haimikahai ãman kasakka ngashan eina shiyan-chikãn khangãk, mathãsang khangasak kala hãngmaron khami; ithum khalatta chinaongarãwui leishi-khamano leida katomkhami, khamashung shongfa hãngmingarokta zatvãkharum, kakhanang-kachot, kasak-kapai phungkhangarum, makathukka ãzara-ãvãnaoli khãngkhui khami, ringkaphã-khamana ãtam leikhangarok, yur-jãt ãkhã sãdã khokha-ningkha eina mashitri ringkhangarum kala manglãrin thukmeida okthuingarum khavai Tãngkhul Naga Welfare Society Bengaluruwui Riyan hi ãjawui Longshim Kazip, 25 Kharam 2024 thang ithumna khalatta khokha sãda kachikatna.

Ãkhum-I

Mingpho

Long hiwui ãming Tãngkhul Naga Welfare Society Bengaluru hora, kasha eina TNWSB chira.

Ãkhum-II

Tuikui

“Ãwor hi Pangshapna”.

Ãkhum-III

Ãmahã (Emblem)

A. Longwui ãming kala tuikui.

Ã. Lengchengshim: Imayurwui amahã/ngashan.

A. Lairik: Chuikhamei ãwor khangahom.

B. Hangkhok khalãnghã: Ngam kala khayã kakã.

C. Lingkakã Zingkum: 1986.

Ãkhum-IV

Philãn

A. Longwui philãn pãn hi kacharana, hina chingri kahai chitheiya.

Ã. Philãn hi ãsãn na 3ft, ãret na 5ft.

A. Philãnwui ãlungthungli emblem zangra.

Ãkhum-V

Leiret (Jurisdiction)

A. Long hiwui leiret hi Greater Bengaluru Municipal Body/Bruhat Bengaluru Mahanagara Palike (BBMP) na yangsangmida khalei (Greater Bengaluru) leiret vãshungda zatra.

Ã. Hãngkahai leiret hiwui ãlungli Tãngkhul Long katei maleipai mara.

i. khạ-wung lah katamnaobing lah luiyan einala ngasuikhuilaga kasã long maleipai mara.

ii. School/college wui ngarumsak leisalala campus chiwui ãlungmãngli zatnapaira.

iii. khạ-wung wui ngarumsak leisalala sãkashok saikora ramnao chiwui ãlungmãngli sapaira.

A. Hãngkahai leiret hiwui ãlungli Long hiwui khamayã maleila khạ-wung eina lah luiyan eina lah mi ngasuikhuilaga Tãngkhul phanit-phanao amayonpaimara.

B. Hãngkahai leiret hiwui ãlungli Longwui ãming singlaga pheisã khangashai lah katei ot masapai mara.

C. Long hina Tãngkhul katongawui chuimeikap kachi kala ãkhamãng kachi longna. Tãngkhul ãshangvawui tuitak Long hina khuira kala chili mayãser phalungra.

Ãkhum-VI

Mipha Khangasã

A. BBMP wui leiretli pãnda khalei Tãngkhulnao ngasãphalungra.

Ã. Tãngkhul kha-wung ãkhãwui shangchan khaleiya mi ngasãphalungra.

A. Zingkum tharãda phangã kala chiwui ãtungbing katonga active member sãra kala chiwui ãzingbing china associate member sãra.

B. Khalattana Long hili mingchan (registration) sãphalungra.

C. Active member kachivana kum kachidawui miphaman miphalungra.

D. Associate memberswui miphaman hi active member bingwui tangkhai sãra.

E. NSUB (Naga Students’ Union Bengaluru) wui Riyan article 3(B) athishurda TNWSB member bingwui miphaman chiwui eina NSUBli mikharan misangra.

Ãkhum-VII

Tui

Long hili Tãngkhul kala English tui eina zatnãra.

Ãkhum-VIII

Longshim Kazip, Otsin kala Pangshap

A. Longshim hi Long hiwui mipha kachivana zangpai.

Ã. Longshimwui mi kachitret hi phungvabing khum kathumwuili khani (⅔) kala yarui mashing zangda thumrãna sãra.

A. Longshim hi Longwui kumshãn ãkhãwui ãlungli teomeikapta khanishida pamphalungra.

B. Longshim hi zimiksho tharãda phangã thangwui mangãli chishãtmilaga pamra.

C. Longshimna Longwui audit statement kala lanyei (budget) mayã mira.

D. Longshimna Phungvabingwui (Executive) honorarium kum-kum wui chi ngayeimira.

E. Lan Kajitme kala Kapangkasang Thanme hi Longshimna hãsangra.

F. Longshim hina Long hiwui chuimeikap kachi tuitak khuikhavai kazipna.

G. Longshimna tuitak takahaichi katei Longshim mipha chungkhameina maningla mangajeipai mana.

Long Thanme, Long Akhoka, Long Mawunwo lah katei Committee nala Longshimwui tuitak mangacheimipaimana.

Ãkhum-IX

Manothã Kapai Kazip (Emergency)

A. Longwui manothã kapai kasakka tui yaruina ngasanrumki kachi leiãkhã zimiksho phangãthangwui mangãli maram chitheimilaga Manothã Kapai Kazip ngahotmira.

Ã. Kachikathã rai, wunshimui, kumshãt hikathãthã leihaiãkhã thãkmeikap kachi ãtam eina Manothã Kapai Kazip ngahotmira. Hikathã kazipli Ãkhum VIII. Ã kala IX.A chi mayangmara.

A. Hikathã kazipwui pao hi kashap eina tangda yarui katongali ungshung vãshung khavai shichin kapai media katongali vaomalãnmiphalungra.

Ãkhum-X

Mashun Khami (Justice Delivery)

A. Shanaobingna yaruirinli mapungphãmeida kala malingmeida otram ngatha khavai Phungvaliranu lah Committee kachivali shanao zangphalungra.

Ã. Kashap eina tangda Phungvabing hi Tãngkhul luiyan matiwui eina ngarinda ngayartham eina khuira.

Ãkhum-XI

Long Thãnme (Executive Council)

Long Thãnme hi Longshim Ãkhoka (Assembly Affairs) kala Long Mawunwo (Executive Committee) na semra.

Ãchuk Ãkhãn

A. Greater Bengaluruli teomeikapta zingkum ãkhã pamkahai Long hiwui mipha ngasãphalungra.

Ã. Kalãngshim (Competent Court) na shongrãn tãmikahai shongphomi mangasãphalung mara.

A. Long hiwui Ãin-Shongrãn Khuime (Disciplinary Action Committee) na shongrãn maparlãkrang kachi mi ngasãphalungra.

B. Long hiwui kashok kazang katheiya kala Riyanli chonmakãnda masã kasã mi ngasãphalungra.

C. Ãkhum XII. A. i- iv, XII. Ã, XIII. A-A, XIV. A, Ã, B bingwui otpambing hi teomeikapta graduate kupkahaiya mipha ngasãphalungra.

D. Khangatei phungvabing china teomeikapta 10+2 kupkahaiya mipha ngasãphalungra.

India Governmentwui court, Tãngkhulwui long- TNL, TKS, TMNL, TSL hikathãthã kala Tãngkhul khawung kachivawui kalãngshim zangserkahaina. Otpambing chiya: Yaruiwo, Woshina, Kapime, Pishina, Machinme, Tuikhoka, Tuikhoklen kala Longshim Kapime.

Ãkhum-XII

Long Mawunwo (Executive Committee)

Long Mawunwo hi Phungvabing kala Machinmebingna semra.

A. Phungvabing: Otsin kala Pangshap

1. Phungvabing hi Ãkhum XII. A.i- xvi li chitheimi kahai mi tharãda tharukna semra.

2. Kachãng ãkhali teomeikapta ãkhãshida chãn ngazek kazip leiphalungra.

3. Chãn ngazek kazipli mi kachitret hi ⅔ eina yangra.

4. Tuitak hi simple majority eina vaira kha ngaraichãhaiãkhã Thãnmewui tui/khãnmet eina vaira.

5. Kachikathã otngarut singkakã ãtamli mi darkãr sããkhã tãng tãng wui ngakuime (co-opted members) hãsangpai.

6. Kumshãn ãkhãli Dharthei kala Kapãng Kazip rungmi phalungra.

7. Kumshãnwui mingchanman kala miphaman ãthumna kakmira.

8. Long hiwuivãng ãtam ãtam li Seminar lah Workshop rungmi pai.

9. Tangkhul Ruichumnaoli otshot kashok tharan TNWSB na saikora wuivang yangsangmira kha sakkhamei mangacham kharar otshot kashok tharan Shimkhur, Shangnao, Kha kala chuikhamei Longli misangra.

10. Tãngkhulnao kadhar katãbingli worshim ranu, otpam ranu lah ãna tarkãr kasã chithei khami eina ngasoda phãngachon mipai.

11. Mapan-kapai kasak kharã tharãn darkãr kasã pheisã Machinmeli ngasanlaga phãkhuipai kala shichinhaipai. Ungkazang ãpong kala shichin kahai pheisã chi thãkmeikap kachi Longshimli chitheimi phalungra.

12. Phungvabingwui chãn ngazek kazipli ãthumna hosang khangayi Committee lah kachikathã miphala hosangpai.

13. Kachikathã phungvana khamayã makhuila Phungva chãn ngazekli khanishi ngaronda marãthuãkhã otpamwui eina chihokahainada khuira. Ãwui mahut Phungvabingna zimiksho thumrã thangwui ãlungli kapangsangmira.

14. Kachikathã kasakka ot kala Phungvabingna masingkapai/masingkhangayi leihaiãkhã Standing Committee semmira.

15. Machinme, Mashun Yangme kala Ãin-Shongrãn Khuime bing hi ãthumna hãsangra.

i. Yaruiwo (Chairperson)

a. Ãhi Long mawunwobingwui ãkuina.

ã. Longshim maningla katei chãn ngazek kazip kachida ãna ngahotmira kala thãnmira. Chikathã kazip saikorawui tuitakli ãwui mahor kala shoi zangphalungra.

a. Longwui lan khuishok-khuizang saikorali ãwui khamayã shoi zangphalungra.

b. Longwui mapan-kapai kasak kharã tharãn ãna kumshãn ãkhãli Lp.10,000/- (thing tharã) mãnghi shichinpai kala chiwui kashok kazang chi nganaimeikap kachi Phungva kazipli chitheimiphalungra.

c. Darkãr kasã thãrãn ãli Standing Committeewui chãnngazek kazipli hosangra.

d. Phungvabingna ãtam maungshungla otpam sontã ngaiãkhã kapit-chithi eina ãli misangra kala ãna ngasanlaga tuitak khuimira.

e. Phungvabingwui otpam hãngkahai katongachi makapangsangranglaga eina tangda ãna shinme sãsãra. (Ref. Ãkhum XVIII. A).

f. Kachikathã otshot lah phanit-phanaoli ãna Longwui manganin sãda vãra.

ii. Woshina (Vice-Chairperson)

a. Yaruiwowui otngarut saikorali ãna ngachonmida otsakrumra.

ã. Yaruiwo makhalei thãrãn Yaruiwowui otsin kala pangshap saikora ãna singkãmira.

iii. Kapime (General Secretary)

a. Phungva chãn ngazek kazip saikorali ãna kapime sarã.

ã. Longwui kapipho chi mathãlãk eina phãri haimira.

a. Longwui mishãn kum kumwui chi khuimira.

b. Longwui kumpei shongzã Longshimli chitheimira.

c. Yaruiwo eina Woshina makhalei ãtamli ãna Machinmebingli ngasanlaga Longhi yangmisãra.

iv. Pishina (Joint General Secretary)

a. Kapimewui otngarut saikorali ãna ngachonmida otsakrumra.

ã. Kapime makhalei thãrãn Kapimewui otsin kala pangshap saikora ãna singkãmira.

v. Lan Phãme (Finance Secretary)

a. Longwui lansin reikasang phãkasangwui ãpong ãna majukta ot sãra.

ã. Longwui lan samkaphang kala khuikashok katongali ãwui shoi zangphalungra.

a. Longwui lan-kapipho (cash book) kala receipt tãzak-horzakta haimi phalungra.

b. Longwui lanyei (budget) Phungvabingli ngasanlaga ãna ngarãnda mayamikhavai Longshimli khuikãra.

vi. Lan Kazipme (Treasurer)

a. Longwui pheisã ãna kazipra.

ã. Yaruiwo eina Lan Phãmewui khamayã shoi mazangla pheisã makhuishokpaimana.

a. Ãwui eina pheisã khuishok khuizang kasã lan kapipholi tharzã eina kapihaira.

b. Pheisa khuishok khuizang kasãli ãwui shoi zangphalungra.

vii. Wortamrin Yangme (Educational Secretary)

a. Katam-kasharin mangãvãmei khavai ãna majukta ot sãra.

ã. Phungvabingli ngasanlaga Seminar/Workshop sãmira kala matailãk eina career guidance orientation khuimiphalungra.

a. ‘Paoyo’ wui editor ãna sãmira.

b. Lairik tamda khalei mi ngasãphalungra.

viii. Wortamrin Yangshinme (Joint Educational Secretary)

a. Wortamrin Yangmewui otngarut saikorali ãna ngachonmida otsakrumra.

ã. Wortamrin Yangme makhalei thãrãn Wortamrin Yangmewui otsin kala pangshap saikora ãna singkãmira.

a. Lairik tamda khalei mi ngasãphalungra.

ix. Yarui-shan Yangme (Social and Cultural Secretary)

a. Imaramwui ngashan hi khamataiya ãman kasakka lan ãkhã sãda phãrihai khavai ãna majukta ot sãmira.

ã. Phungvabingli ngasanlaga kumshãn ãkhãli ngashan wui phanit-phanao ãkhãshida rungmi phalungra.

a. Long kateiwui phanit-phanao lah kazip kateili imaramwui ngashan kachikat leiãkhã ãna thãnda singkãmira.

x. Yarui-shan Yangshinme (Joint Social and Cultural Secretary)

a. Yarui-shan Yangmewui otngarut saikorali ãna ngachonmida otsakrumra.

ã. Yarui-shan Yangme makhalei thãrãn ãwui otsin kala pangshap saikora ãna singkãmira.

xi. Ngareo-Ngahan Yangme (Secretary Games and Sports)

a. Phungvabingli ngasanlaga kumshãn ãkhãli ngareo-ngahan kazip ãkhãshida rungmira.

ã. Ngareo- ngahan kãshungmeida kala mathãmeida zatvãshap khavai ãna majukta ot samira.

a. Long hina long kateili ngareo- ngahan kasã thãrãn lah long hiwui kãngrup kasem thãrãnla ãna kãngrup chiwui thãnme sãmira.

xii. Ngareo-Ngahan Yangshinme (Joint Secretary Games and Sports)

a. Ngareo-Ngahan Yangmewui otngarut saikorali ãna ngachonmida otsakrumra.

ã. Ngareo-Ngahan Yangme makhalei thãrãn Ngareo-Ngahan Yangmewui otsin kala pangshap saikora ãna singkãmira.

xiii. Yarui-Sunme (Public Relations Secretary)

a. TNWSB eina long katei kala long phungvabing eina yarui ngashikmeida kala mashitmanoda otsakrum khavai ãna sãra.

ã. Phungvabingwui eina chithei khangayi pao katonga ãtam chãda theikhangayi committeeli lah longli chishãtmira.

a. Kathãkka pao yaruina shãkhangayi leiãkhã leida khalei media shichin kapai shichinlaga thãklãk eina ngayaomi phalungra.

xiv. Yarui-Sunshinme (Joint Public Relations Secretary)

a. Yarui-Sunmewui otngarut saikorali ãna ngachonmida otsakrumra.

ã. Yarui-Sunme makhalei thãrãn ãwui otsin kala pangshap saikora ãna singkãmira.

xv. Shanaorin Yangme (Women Coordinator)

a. Shanaobingna yaruili kala Long li mathãmeida otram ngathakhavai ãna ot sãra.

ã. Shanaowui kasak-kapai ãna yangsangmira.

a. Mayarnaona masã kapai kala mazang-kapai ot chili ãna yangsangmira.

xvi. Shanaorin Yangshinme (Joint Women Coordinator)

a. Shanaorin Yangmewui otngarut saikorali ãna ngachonmida otsakrumra.

ã. Shanaorin Yangme makhalei thãrãn ãwui otsin kala pangshap saikora ãna singkãmira.

Ã. Machinme bing (Advisory Board)

1. Machinmebing hi mi kathumna semra.

2. Longwui kasak-kapai ãtamli ãthumna Phungvabingli machinmira kha khanaowa tuitakva phungvabing maningkhã longshimna khuira.

Ãkhum-XIII

Longshim Ãkhoka (Assembly Affairs)

Longshim Ãkhokabingwui otpam hi ãzingwui hithãda leira:

A. Tuikhoka (Speaker)

1. Longshim kazip hi Tuikhokana phungvabingli ngasanlaga Riyanwui ãthishurda ngahotmira kala thãnmira.

2. Longshimwui mi kachitret ãna yangmira.

3. Longshim mi kachitret makã-kapei thãrãn Tuikhokana ngasonmira kala latluida Longshim kazip zimiksho phangãli mathãkmeila kala tharãda phangãli mahuimeila ngahotmiluira. Kakhane langchin hili mi kachitret makãpeilala longshim pamvãpai.

4. Ngazek khangai tuipong (agenda) ãna ngahotmira kala Phungvabingli ngasanlaga khuishok khuizang sãpai.

5. Kachikathã tuipongli ngachamda tuitak makhuirarthuda khan yanglaga ngaraichãluihaiãkhã ãwui khãnmet eina vaira.

6. Mi ãkhãna tuipong ãkhãli kathumshili lãngda matuihaiãkhã ãna khamhaipai.

7. Longshim kazipwui tuitak katongali ãwui mahor kala shoi zangphalungra.

Ã. Tuikhoklen (Deputy Speaker)

1. Tuikhokawui otngarut saikorali ãna ngachonmida otsakrumra.

2. Tuikhoka makhalei thãrãn Tuikhokawui otngarut kala pangshap saikora ãna singkãmira.

3. Tuikhokali kachihãn khavãtwui tuikat kããkhã ãna singkãmira.

A. Longshim Kapime (Assembly Secretary)

1. Longshim tuitak saikora ãna kapimira.

2. Longshim kazipwui tuitak kapi kahai saikorali ãwui mahor kala shoi zangda mathãda haimiphalungra.

B. Longshim Pishina (Joint Assembly Secretary)

1. Longshim Kapimewui otngarut saikorali ãna ngachonmida otsakrumra.

2. Longshim Kapime makhalei thãrãn Longshim Kapimewui otsin kala pangshap saikora ãna singkãmira.

Ãkhum-XIV

Committee Kateibing

A. Lan Kajitme (Audit Committee)

1. Ãchuk Ãkhãn hi Ãkhum XI. A-C bing chi leira.

2. Committeehi mi kathumna semra kala ãthumwui ngachaili ãthum khalattana Ngahotme ãkhã hãsangra.

3. Kumshãn ãkhãli audit report khanishida chitheimira (half yearly & annually).

4. Ãthumna darkãr kasã theikhangayi Longwui kapipho saikora chi ãthumli chithei phalungra.

5. Receipt maleila lah Yaruiwo eina Lan Phãmewui khamayã shoi maleila lan mamanãpaimara.

Ã. Kapangkasang Thãnme (Election Commission)

1. Ãchuk Ãkhãn hi Ãkhum XI. A-C bing chi leira.

2. Election Commission hi mi phangãna semra kala ãthumwui ngachaili ãthum khalattana Chief Election Commissioner hãsangra.

3. Chief Election Commissionna kathãna kapangkasangwui otngarut saikorali thãnmira.

A. Ãin-Shongrãn Khuime (Disciplinary Action Committee)

1. Ãchuk Ãkhãn hi Ãkhum XI. A-D bing chi leira.

2. Committee hi mi phangãna semra kala ãthumwui ngachaili ãthum khalattana Ngahotme ãkhã hãsangra.

3. Kachikathã miphana kharing kharak mamashungla okthuiãkhã lah Riyan li chonmakãnda sããkhã Long Mawunwo kala Committeena hãngmathin kapai eina tangda hãngra. Hãngmathin kahaiwui thili mahengsangãkhã khuikhangayi shongrãn khuira- ngalenghaipai, mingchan katatmihaipai lah kashamhaipai.

4. Khuikahai shongrãn saikora Longwui kapipholi chanhaira kala mikhangayi mi/longli chitheira.

Kharing kharak makhamashung ãpong ngayarda ãzingli chitheimili: phasã khayor (flesh trade), kala chikathãli chan kazat, zamkhor ãri- ãrai shichinda malip kazat, khali-kasa, ngapon kazat, hkt. Yaruirinli sãzã kapai lah Long hili maikashi khami otsak saikorali committee hina yangsangmira.

B. Mashun Yangme (Tribunal)

1. Ãchuk Ãkhãn hi Ãkhum XI. A- C bing chi leira kala Long hiwui Phungva sãkasã mipha ngasãphalungra.

2. Mashun Yangmebing hi mi kathumna semra.

3. Riyan kakhalat ngatei ngarokhaida pakhangapã leihaiãkhã ãthumna yangsangmira.

4. Longwui kathãna (departmental) bingwui ãlungli khonkazar machãkhangarok leiãkhã ãthumli tuikat kãda tharkhuira.

5. Long hili kachikathã kasak khonkazar otshot shokta Phungvabingna masingkharar kala Long hi shimãn kapai zakshilãk kahai ãtam thãrãnli ãthumna Machinmebingli ngasanlaga khãngkhuimira.

Ãkhum-XV

Longwui Lan

A. Long mingchanman kala miphaman hi mipha kadhar kachivana miphalungra.

Ã. Mipha kacham kachivana miphaman hi kum kachida miphalungra.

A. Ãkhum XII.A.11.

Ãkhum-XVI

Kapangkasang kala Otsin Horsang Khami (Election and Oath Taking)

A. Kapangkasang hiwui sessionli Chief Election Commissionerna thãnmira.

Ã. Phungvabingli kumshãnwui naomeikap kachi longshim kazipli kapangra.

A. Election Commissionna kakapang zimiksho marãranglakha zimiksho tharãda phangã mangãli nomination misangkhavai shomira kala nomination hi kakapang zimiksho marãranglaga kathumthang wui mangãli shunghaora.

B. Ãkhum XII A i-iv kala XIII A eina A wui otpambing hi election sãra.

C. Akhum XVI Bli kapangkãkahaibingna zimiksho tharã thangwui ãlungli Ãkhum XII A v-xvi kala XIII Ã eina B wui otpambing chi Ãkhum X li chizamikahai ãthishurda hãsangmira.

D. Kapangkasangli ranu lah hãkasangli ranu mi ãkhãli otpam ãkhã mãngwui vang kapangsangpai/hãsangpai.

E. Ãkhum XI A-D li mikahai ãchuk ãkhãn khaleiya mipha katongana nomination file sapai kala Long hiwui active member kachiva khãnmet leiya.

F. Minganing hãsangme (proposal), katomme (seconder) kala minganing (candidate) saikora kakapang ãtamli zangphalungra. Mipha ãkhana ãkhashili lãngda minganing mahãsangmipaimara.

G. Minganing kachivali ãwui kaphaning kala theikakhui hãngmikhavai Longshim kazipli ãtam mira.

H. Otpam ãkhãli minganing ãkhãmãng haiãkhã otpamchi ãna khuipapamra.

I. Minganing khani kala lãngmeida kharã otpam katonga khangathuma lairik eina khãn namra/sangra.

J. Khãnmet ngaraichãda samkaphang thãrãn Election Commissionwui miphabingna khãn sanglaga china kupsangra.

K. Kachikathã otpam li nomination marããkhã Longshim kazipli nomination shomipai laga Ãkhum XVI E-J wui athishurda zattãpapamra.

L. Kalikha chithanghon makapangsangpai phalungthuãkhã, kapangkasang Thãnmebingna zimiksho tharãwui ãlungli hãsangmira. Mikahai tamret chili mahãsangmirar thuãkha, otsin chi phungkasã ãchina khuimisãra kadhar makapangsangranglaga eina tangda.

M. Ãkhum XII A i- iv wui Phungvabingli ngaraikachã otpamli latluida tamret khanishi mãng kapangkãpai.

N. Yaruiwo minganing maleila kapangkasang wui otsin masing kapaimara.

O. Kapangkahai kathãnabingli chithanghon tuingashit khuimida otsin horsang mira.

P. Longwui kachama kathãnabingna zimiksho tharã thangwui ãlungli Longwui kapipho, kazip lairik kala ot katonga kadharra kathãnabingwui pãngli misangphalungra.

Ãkhum-XVII

Tamret (Tenure)

A. Long hiwui kumshãn hi (Khaying - Mayo) eina tangra.

Ã. Long hiwui otpam saikora hi kum ãkha wui tamretna.

A. Standing Committee kachiva ãthumwui otngarut kupkahai wui thili ãthumwui pangshap maleiluimana.

Ãkhum-XVIII

Otpam Kachiho (Resignation)

A. Longshimna kapangkasang kathãnabing XII A i- iv, XIII A eina A ãtam maungshungla otpam sontã ngaiãkhã kapit-chithi eina Assembly Affairs li misangra.

Ã. Katei kathãnabingna XII A v-xvi ãtam maungshungla otpam sontã ngaiãkhã kapit-chithi eina Yaruiwoli misangra.

Ãkhum-XIX

Kachihãn Khavãtwui Tuikat (No Confidence Motion)

A. Kapangkãkahai kathãnabingli kachihãn vãtkahai thãrãn mi Magana shoi sãlaga kapit-shãkhi misangpai. Kapit-shãkhi chili ãthumna kachihãn khavãtwui maram tharzã eina chitheimiphalungra.

Ã. Kapit-shãkhi katonga Tuikhokali misangra, Tuikhokali kakã thãrãn Tuikhoklenli misangra.

A. Kapit-shãkhi samphangkahaiwui thili tuikat parkahaiyali ngaraikachã kapit-shãkhi chi miphalungra kala zimiksho tharãda phangãwui ãlungli Manothã Kapai Kazip ngahotmira.

B. Tuikat parkahaiya china ãwui mashun machitheiranglaga eina tangda ãwui otngarut ngavãtãsãphalungra.

C. Manothã Kapai Kazipli tuikat parkahaiya chili ãwui mashun phayet khavai ãtam mira kha ãwui khanmet maleimara.

D. Manothã Kapai Kazipli rãkazang sharuk kathumli khum khani (⅔) na mayããkhã ãli otpamwui eina khuishokpaira.

Ãkhum-XX

Minganin, Minganing kala Khangashik (Representative, Candidature and Relationship)

A. TNWSBwui otpam maphunglãk kachiya kha Long hiwui mipha zingkum ãkhã sãkahaia mipha ãkhãna Naga Students’ Union Bangalore (NSUB)li minganin sãra. NSUB Riyanwui Ãkhum -IX li chitheimikahai otsin chi ãna sãra.

Ã. NSUB wui kathãna kakapang (election) ãtamli otpam ãvavali Tangkhulnao ãvavamãngna nganingra kala ãwui minganing (candidature) chi Mawunwoli khamayã khuilaga vãra.

A. Keinung kateili khalei Longnao ngashikta ot sãra kala katomngarokra.

B. Tãngkhul Longrei lila ngashikta ot sãra.

C. Tãngkhulnaobingva Vareshi sãser haoda Church kala Fellowshipli ngashik kapai eina tangda ngashikpai kha khani hiwui otsin/otngarut khangatei chiya tharzã eina haiphalungra. Dharmarin kala shitkasang otsak hiya ichichãwui theikakhui eina vaira.

Longwui mawunphunli dharmawui principles na mashirenpaimana kala dharma wui phanit-phanao (Christmas, Good Friday, Easter Sunday hkt.) lah otsin kateila Longna masingkapaimana.

Ãkhum-XXI

Kakhayei kala Khangachei (Amendment and Revision)

A. Long hiwui Riyan hi khayeipai kala ngacheipai.

Ã. Long hiwui mipha magana masuitãla Riyan hili khuishok khuizang kala ngarumsang khangai leiãkhã kapit- chithi eina Yaruiwoli maram tharzã eina chitheimida misangra.

A. Yaruiwona Mawunwoli hãngkasang eina ngasoda Longshim Ãkhokabingli Longshim ngahotmi ngasakra.

B. Ãngayung khangachei (Structural Change) hi zingkum phangãwui thili sãpai.

C. Riyan kakhayei lah khangacheila Longshim kazipwui mipha sharuk kathumwuili khani (⅔)na mayãphalungra.

Questions about the constitution?